Đối thủ còn trong khu phạt đền khi phát bóng lên: khi nào đá lại?

Điểm chínhBóng vào cuộc khi được đá và di chuyển rõ ràng. · Đối thủ không kịp rời khu phạt đền có thể chơi bóng sau khi bóng vào cuộc. · Đối thủ cố ý ở lại hoặc đi vào sớm rồi chạm hay tranh bóng khiến quả đá được thực hiện lại. · Nếu thủ môn cố ý trì hoãn, trọng tài có thể ra hiệu đếm ngược bằng tay trong năm giây. · Tái phạm nhiều lần có thể dẫn đến kỷ luật; một tình huống đơn lẻ không tự động nhận thẻ.

Khi nào bóng từ quả phát bóng lên vào cuộc?

Quả phát bóng lên được thực hiện từ bất kỳ điểm nào bên trong khu cầu môn. Bóng phải đứng yên trước khi đá. Theo Law 16, bóng vào cuộc khi được đá và di chuyển rõ ràng; luật không yêu cầu bóng phải rời khỏi khu phạt đền. Điểm này quan trọng vì cầu thủ hai đội có thể tranh bóng ngay sau thời điểm bóng chuyển động rõ ràng, miễn là các điều kiện về vị trí và hành vi được đáp ứng. ^[1]

Hãy tách hai câu hỏi: quả đá đã khiến bóng vào cuộc chưa, và cầu thủ đối phương có vi phạm quy định về việc ở ngoài khu phạt đền trước thời điểm ấy không? Một đối thủ có mặt trong khu vực không đồng nghĩa tự động phải dừng trận đấu. Trọng tài đánh giá vì sao cầu thủ còn ở đó, liệu họ có cơ hội rời đi hay không, và liệu họ đã chạm bóng hoặc thách thức đối thủ trước khi bóng vào cuộc hay chưa.

Quy tắc này cũng giải thích vì sao một đường chuyền ngắn của thủ môn cho đồng đội đứng trong khu phạt đền vẫn có thể hợp lệ. Khi bóng được đá và di chuyển rõ ràng, nó đã vào cuộc; đồng đội có thể kiểm soát bóng trong khu vực. Đội tấn công có thể áp sát sau thời điểm đó, nhưng không được hưởng lợi từ việc cố ý ở lại trong khu phạt đền trước khi quả đá được thực hiện.

Đối thủ không kịp rời đi khác gì cố ý ở lại?

Một cầu thủ tấn công có thể ở trong khu phạt đền vì pha bóng vừa kết thúc và họ không có đủ thời gian để chạy ra ngoài. Nếu thủ môn thực hiện quả phát bóng lên nhanh, bóng được đá và di chuyển rõ ràng, rồi vô tình chạm cầu thủ ấy, trọng tài có thể cho trận đấu tiếp tục. Cầu thủ đó không phạm lỗi chỉ vì vị trí của họ nếu họ thật sự không kịp rời đi và không ngăn cản quả đá. IFAB giải thích tình huống này trong phần hỏi đáp của Law 16. ^[1]

Ngược lại, một cầu thủ cố tình nán lại bên trong để chờ đường chuyền, hoặc chạy vào khu phạt đền trước khi bóng vào cuộc nhằm chiếm lợi thế, không được dùng cú phát bóng nhanh để biến vị trí ấy thành lợi thế hợp lệ. Nếu người đó chạm bóng hoặc tranh bóng trước khi bóng vào cuộc, trọng tài cho thực hiện lại quả phát bóng lên. Mấu chốt không chỉ là cầu thủ đứng ở đâu sau cú đá, mà còn là họ đã làm gì trước thời điểm bóng trở nên sống.

Hãy hình dung hai pha bóng gần giống nhau. Ở pha thứ nhất, tiền đạo đang quay lưng rời khu phạt đền nhưng thủ môn phát bóng trước khi họ kịp bước ra; sau khi bóng chuyển động, tiền đạo chạm bóng. Nếu không có cản trở, trọng tài có thể để trận đấu tiếp tục. Ở pha thứ hai, tiền đạo chủ động đứng lại để chờ bóng hoặc chạy vào sớm rồi lao tới can thiệp. Khi hành vi đó tạo lợi thế trái quy định, quả phát bóng lên được thực hiện lại.

Chạm bóng, tranh bóng và phạm lỗi được xử lý ra sao?

Nếu đối thủ ở trong khu phạt đền khi thủ môn đá bóng, hoặc đi vào khu vực trước khi bóng vào cuộc, rồi chạm bóng hay thách thức cầu thủ khác trước thời điểm bóng vào cuộc, quyết định thông thường là thực hiện lại quả phát bóng lên. Trọng tài không trao quyền sở hữu bóng cho đội tấn công chỉ vì họ đã chạm bóng trước; quả khởi động lại vẫn là phát bóng lên, vì pha bóng ban đầu chưa được thực hiện hợp lệ trước hành vi can thiệp. ^[1]

Nếu cầu thủ đi vào khu phạt đền trước khi bóng vào cuộc rồi phạm lỗi hoặc bị đối phương phạm lỗi, Law 16 cũng quy định quả phát bóng lên được thực hiện lại. Tình huống có thể kèm thẻ vàng hoặc thẻ đỏ tùy tính chất riêng của hành vi. Vì vậy, việc phát bóng lên được thực hiện lại không miễn trừ đánh giá kỷ luật nếu có đẩy, kéo, vào bóng nguy hiểm hay hành vi đáng bị phạt khác.

Sau khi bóng đã vào cuộc, nếu người đá chạm bóng lần thứ hai trước khi một cầu thủ khác chạm bóng, đối phương được hưởng đá phạt gián tiếp tại nơi xảy ra lần chạm thứ hai. Nếu lần chạm thứ hai là lỗi dùng tay, loại quả phạt có thể là trực tiếp hoặc phạt đền tùy vị trí và người phạm lỗi; thủ môn có ngoại lệ cụ thể trong khu phạt đền của mình. Đây là lỗi khác với việc đối thủ đứng sai vị trí trước khi quả đá vào cuộc, nên cần xác định đúng thứ tự sự kiện.

Đếm ngược năm giây có liên quan thế nào?

Nếu cầu thủ cố tình trì hoãn việc thực hiện quả phát bóng lên, trọng tài có thể thổi còi, ra hiệu bắt đầu đếm ngược trực quan năm giây bằng một tay giơ lên. Nếu bóng chưa được đá và di chuyển rõ ràng khi hết năm giây, đối phương được hưởng phạt góc. Quy định này nhằm ngăn đội phòng ngự kéo dài thời gian bằng cách không khởi động lại trận đấu; nó không thay thế việc trọng tài đánh giá đối thủ còn trong khu phạt đền có cố ý ở lại hay không. ^[1]

Thẻ không được rút tự động ngay khi đồng hồ năm giây kết thúc. IFAB nêu rằng cầu thủ chỉ bị cảnh cáo nếu tiếp tục trì hoãn quá mức sau khi đối phương đã được hưởng phạt góc. Trọng tài xem xét diễn biến và hành vi sau quyết định khởi động lại. Cách hiểu này phân biệt chế tài về thời gian với chế tài cho hành vi vào khu phạt đền hoặc phạm lỗi với đối thủ.

Với khán giả, trình tự quan sát hữu ích là: trọng tài đã bắt đầu đếm ngược chưa; thủ môn đã đá bóng khiến bóng di chuyển rõ ràng chưa; cầu thủ đối phương có đủ thời gian rời khu vực không; và họ có chạm bóng, tranh bóng hay phạm lỗi trước thời điểm bóng vào cuộc không. Khi muốn theo dõi thêm các trận đấu và đối chiếu cách trọng tài xử lý tình huống, bạn có thể Theo dõi các trận bóng đá trực tiếp trên KLIVE.

Câu hỏi thường gặp